ماشین در برف گیر کرد؛ قبل از هر کاری چه کنیم؟
اولین اولویت شما ایمنی سرنشینان و محل توقف است، نه آزاد کردن فوری خودرو. اگر کنار جاده پرتردد یا در پیچ کور متوقف شده‌اید، چراغ خطر را روشن کنید و موقعیت خودرو را نسبت به عبور سایر وسایل نقلیه بررسی کنید.
اگر پیاده شدن خطرناک است، برای برف‌روبی یا هل دادن خودرو وارد مسیر تردد نشوید. در شرایط امن، لباس گرم و تجهیزات دیدپذیر استفاده کنید و از ایستادن در مسیر احتمالی حرکت خودرو خودداری کنید.
ابتدا مسیر اگزوز را بررسی کنید
مسدود شدن اگزوز با برف خطر مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن دارد. این گاز بی‌رنگ و بی‌بو است و ممکن است بدون هشدار قابل‌تشخیص وارد کابین شود. پیش از روشن کردن موتور، مطمئن شوید دهانه اگزوز و مسیر اطراف آن کاملاً باز است.
اگر اگزوز دوباره زیر برف رفت، موتور را روشن نگه ندارید. هنگام انتظار برای امداد نیز باید وضعیت آن مرتب بررسی شود. در صورت سردرد، سرگیجه، تهوع یا خواب‌آلودگی غیرعادی، احتمال مسمومیت را جدی بگیرید و در صورت امکان ایمن به هوای آزاد بروید و با اورژانس تماس بگیرید.
چرخ هرز می‌چرخد یا خودرو روی برف نشسته است؟
اگر موتور گاز می‌خورد و لاستیک‌ها می‌چرخند اما خودرو حرکت نمی‌کند، احتمالاً اصطکاک لاستیک با سطح برف یا یخ کافی نیست. در این حالت، برف‌روبی و استفاده از ابزار افزایش اصطکاک می‌تواند کمک کند.
اما اگر برف فشرده زیر کف خودرو جمع شده و شاسی روی آن قرار گرفته باشد، حتی خودروهای چهارچرخ محرک هم ممکن است حرکت نکنند. در چنین شرایطی باید برف زیر خودرو نیز با رعایت ایمنی کنار زده شود.
اگر در مسیر کوهستانی فشم گرفتار شده‌اید و امکان آزاد کردن ایمن خودرو وجود ندارد، می‌توانید شرایط اعزام خودروبر فشم را بررسی کنید. برای سایر مسیرهای شمالی پایتخت نیز صفحه خودروبر شمال تهران و خودرو بر لواسان اطلاعات مرتبط با خدمات حمل خودرو را ارائه می‌دهد.
۸ قدم برای بیرون آوردن ماشین از برف
برای بیرون آوردن ماشین از برف، مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید. این روش‌ها فقط زمانی مناسب‌اند که خودرو در محل امن و نسبتاً هموار قرار دارد و خطر سقوط، برخورد سایر خودروها یا لغزش به سمت مانع وجود ندارد.
- محل توقف و مسیر خروج را ایمن کنید.چراغ خطر را روشن کنید و مطمئن شوید فضای کافی برای حرکت کوتاه خودرو وجود دارد. اگر خروج از برف ممکن است خودرو را به سمت پرتگاه، مانع یا مسیر تردد هدایت کند، تلاش نکنید.
- برف اطراف اگزوز را پاک کنید.قبل از روشن کردن موتور، دهانه اگزوز و مسیر خروج گاز را باز کنید. اگر برف به‌سرعت دوباره جمع می‌شود یا امکان بررسی ایمن وجود ندارد، موتور را خاموش نگه دارید.
- فرمان را صاف کنید.قرار دادن چرخ‌ها در مسیر مستقیم معمولاً مقاومت حرکت در برف را کاهش می‌دهد. پیش از حرکت، مطمئن شوید مسیر روبه‌رو یا پشت خودرو باز و قابل‌کنترل است.
- برف اطراف لاستیک‌های محرک و زیر خودرو را کنار بزنید.با بیلچه، جلوی چرخ و مسیر چند ده سانتی‌متری حرکت را باز کنید. اگر کف خودرو روی برف فشرده قرار گرفته، برف زیر شاسی را هم تا حد امکان بدون قرار گرفتن بدن زیر خودرو پاک کنید.
- اصطکاک زیر چرخ‌ها را افزایش دهید.روی مسیر حرکت لاستیک محرک، شن، سنگ‌ریزه مناسب یا ابزار مخصوص افزایش اصطکاک بریزید. در شرایط اضطراری می‌توان از کفپوش مقاوم یا مقوای ضخیم استفاده کرد؛ اما ممکن است زیر چرخ پرتاب شوند. هنگام قرار دادن آن‌ها موتور خاموش باشد و هنگام حرکت هیچ فردی نزدیک چرخ نایستد.
- دنده یا حالت رانندگی مناسب را انتخاب کنید و آرام گاز بدهید.در خودروهای دارای Snow Mode از تنظیمات پیشنهادی سازنده استفاده کنید. در برخی خودروها شروع حرکت با دنده دوم یا حالت مشخص گیربکس به کاهش هرزگردی کمک می‌کند، اما این توصیه برای همه خودروها یکسان نیست. گاز را به‌آرامی فشار دهید و با شروع هرزگردی شدید، رها کنید.
- حرکت کوتاه رفت‌وبرگشتی را فقط در شرایط ایمن امتحان کنید.اگر مسیر جلو و عقب باز است، خودرو را چند سانتی‌متر جابه‌جا کنید تا از شیار برف خارج شود. پیش از تغییر از دنده جلو به عقب یا برعکس، کاملاً توقف کنید. تلاش طولانی یا تغییر دنده هنگام حرکت می‌تواند به گیربکس و کلاچ آسیب بزند.
- در محل ایمن از زنجیر چرخ سازگار استفاده کنید.اگر زنجیر چرخ مناسب خودرو دارید و نصب آن بدون حضور در مسیر ترافیک یا شیب خطرناک امکان‌پذیر است، مطابق دفترچه نصب کنید. زنجیر باید با سایز لاستیک و محدودیت‌های خودروساز سازگار باشد؛ نصب نادرست می‌تواند به تایر یا قطعات خودرو آسیب بزند.
خودرو هنوز از برف خارج نشده؟
اگر چرخ‌ها همچنان هرز می‌چرخند یا ادامه تلاش خطرناک است، فشار به خودرو را متوقف کنید. برای بررسی شرایط کمک در محل یا اعزام خودروبر تماس بگیرید.
تفاوت بیرون آوردن خودروهای دیفرانسیل جلو، عقب و چهارچرخ محرک از برف
برای اینکه بدانید چگونه ماشین را از برف بیرون بیاورید، باید مشخص کنید کدام چرخ‌ها نیروی موتور را به زمین منتقل می‌کنند. محل قرار دادن شن یا وسیله افزایش اصطکاک، به سیستم انتقال قدرت خودرو بستگی دارد.
خودروهای دیفرانسیل جلو (FWD)
در خودروهای دیفرانسیل جلو، چرخ‌های جلو وظیفه انتقال نیرو را دارند. بنابراین برای بیرون آوردن ماشین دیفرانسیل جلو از برف، ابتدا مسیر جلوی لاستیک‌های جلو و برف اطراف آن‌ها را پاک کنید. ابزار افزایش اصطکاک نیز باید در مسیر حرکت همین چرخ‌ها قرار بگیرد.
خودروهای دیفرانسیل عقب (RWD)
در این خودروها، چرخ‌های عقب محرک‌اند. اگر عقب خودرو روی یخ باشد یا مسیر سربالایی شود، امکان هرزگردی بیشتر می‌شود. شن یا ابزار اصطکاک را در جهت حرکت موردنظر، زیر چرخ‌های عقب قرار دهید و از گاز ناگهانی خودداری کنید.
خودروهای چهارچرخ محرک (AWD و 4WD)
سیستم‌های AWD و 4WD می‌توانند به توزیع کشش میان چرخ‌ها کمک کنند، اما چهارچرخ محرک بودن به معنای مصونیت در برابر برف نیست. وقتی لاستیک‌ها چسبندگی کافی ندارند یا شاسی روی برف نشسته است، این خودروها هم ممکن است گرفتار شوند.
در همه انواع خودرو، لاستیک زمستانی مناسب و رعایت محدودیت‌های مسیر اهمیت زیادی دارد. همچنین عملکرد سیستم کنترل کشش (TCS) بین مدل‌ها متفاوت است؛ خاموش کردن موقت آن در بعضی شرایط ممکن است کمک کند، اما فقط مطابق راهنمای خودرو و با حفظ کنترل انجام شود.
هنگام گیر کردن ماشین در برف چه کار کنیم و چه کار نکنیم؟
| چه کار کنیم؟ | چه کار نکنیم؟ |
|---|---|
| با گاز آرام و کنترل‌شده حرکت کنیم. | پدال گاز را ناگهانی تا انتها فشار ندهیم. |
| برف اطراف چرخ و زیر شاسی را پاک کنیم. | با هرزگردی مداوم چرخ، برف را فشرده نکنیم. |
| قبل از روشن کردن موتور، اگزوز را بررسی کنیم. | موتور را با اگزوز مسدود روشن نگذاریم. |
| برای تغییر جهت، خودرو را کامل متوقف کنیم. | حین حرکت، دنده جلو و عقب را جابه‌جا نکنیم. |
| در مسیر خطرناک درخواست امداد کنیم. | در شیب یخ‌زده یا کنار پرتگاه، خودسرانه خودرو را هل ندهیم. |
۵ اشتباه رایج هنگام گیر کردن ماشین در برف
- گاز دادن شدید و هرزگردی طولانی چرخ‌ها:
این کار ممکن است شیار لاستیک را عمیق‌تر کند، سطح برف را به یخ لغزنده تبدیل کند و فشار بیشتری به مجموعه انتقال قدرت وارد کند. - ایستادن یا هل دادن خودرو از جلوی مسیر حرکت:
اگر لاستیک ناگهان چسبندگی پیدا کند، خودرو ممکن است به سمت افراد حرکت کند. افراد نباید در مسیر احتمالی حرکت یا نزدیک چرخ‌های در حال چرخش قرار بگیرند. - روشن گذاشتن موتور با اگزوز پوشیده از برف:
تجمع مونوکسیدکربن در کابین ممکن است بدون بو یا نشانه هشداردهنده اولیه رخ دهد و خطر جانی ایجاد کند. - اصرار به حرکت با وجود بوی سوختگی یا داغ شدن گیربکس:
بوی کلاچ، هشدار دمای گیربکس یا تقه‌های غیرمعمول یعنی باید تلاش را متوقف کرده و وضعیت فنی بررسی شود. - تلاش برای خروج در شیب لغزنده یا نزدیکی پرتگاه:
از دست دادن ناگهانی چسبندگی می‌تواند خودرو را از مسیر خارج کند. در این موقعیت، کمک تخصصی اولویت دارد.
گاهی ماشین در برف گیر کرده و گاز می‌خورد ولی حرکت نمی‌کند، اما دلیل اصلی فقط لغزندگی نیست. قرار گرفتن کف خودرو روی برف سفت یا آسیب مکانیکی نیز می‌تواند عامل باشد. اگر اقدامات کوتاه و ایمن نتیجه ندادند، تلاش را ادامه ندهید.
چه زمانی باید تلاش را متوقف کنیم و خودروبر بخواهیم؟
در شرایط زیر، درخواست کمک حرفه‌ای معمولاً ایمن‌تر از ادامه تلاش شخصی است:
- خودرو در شیب تند، نزدیک دره یا کنار جاده پرتردد متوقف شده است.
- بوی سوختگی کلاچ، هشدار گیربکس یا صدای مکانیکی غیرعادی وجود دارد.
- برف فشرده زیر شاسی قرار گرفته و امکان برف‌روبی ایمن نیست.
- پس از چند تلاش کوتاه و کنترل‌شده، خودرو همچنان حرکت نمی‌کند.
- کولاک، دید کم، سرمای شدید یا خطر سرمازدگی ادامه کار را ناایمن کرده است.
- لاستیک آسیب دیده یا خودرو پس از برخورد با مانع دچار نقص فنی شده است.
امداد در محل، بیرون‌کشیدن تخصصی یا خودروبر کفی؟
امداد خودرو در برف ممکن است شامل بررسی وضعیت خودرو، رفع مشکل ساده یا فراهم کردن امکان ادامه حرکت باشد. اگر خودرو داخل برف عمیق گرفتار شده باشد، ممکن است برای آزادسازی به تجهیزات کشش و نیروی متخصص نیاز باشد.
خودروبر در برف زمانی کاربرد دارد که ادامه رانندگی ایمن نیست، خودرو آسیب دیده یا باید به محل دیگری منتقل شود. حمل خودرو با کفی نیازمند دسترسی مناسب، مهاربندی صحیح و بررسی امکان بارگیری در شرایط لغزنده است.
برای آشنایی بیشتر با چالش‌های جابه‌جایی در هوای نامساعد، مقاله حمل خودرو در برف و باران را نیز بخوانید.
در شیب برفی یا مسیر کوهستانی گرفتار شده‌اید؟
اگر ادامه حرکت احتمال لغزش یا آسیب خودرو را افزایش می‌دهد، از جابه‌جایی خطرناک خودداری کنید. موقعیت دقیق و وضعیت خودرو را اعلام کنید تا امکان امدادرسانی یا اعزام خودروبر بررسی شود.
اگر در جاده فشم، لواسان یا دیزین گیر کردید
در مسیرهای کوهستانی شمال تهران، برف تنها عامل خطر نیست. شیب جاده، پیچ‌های متوالی، یخ‌زدگی سطح آسفالت، مه و محدودیت دید ممکن است شرایط را پیچیده‌تر کنند.
اگر خودرو در مسیر فشم، لواسان یا جاده‌های منتهی به دیزین گرفتار شده است، ابتدا محل توقف را ارزیابی کنید. وقتی خودرو کنار پرتگاه، پیچ کور یا شیب یخ‌زده قرار دارد، برای برف‌روبی یا هل دادن آن وارد مسیر خطرناک نشوید.
هنگام تماس با امداد چه اطلاعاتی بدهیم؟
- نام مسیر: برای مثال جاده فشم، محور لواسان یا مسیر منتهی به دیزین.
- موقعیت تقریبی یا دقیق: لوکیشن تلفن، نزدیک‌ترین تابلو، روستا یا نشانه جاده‌ای.
- نوع و مدل خودرو: همراه با دیفرانسیل جلو، عقب یا چهارچرخ محرک بودن در صورت اطلاع.
- وضعیت خودرو: سالم است ولی در برف گیر کرده یا تصادف و نقص فنی هم وجود دارد؟
- وضعیت سرنشینان: تعداد افراد، وجود کودک یا فرد آسیب‌پذیر و نیاز فوری پزشکی.
- شرایط محیط: ارتفاع تقریبی برف، شیب مسیر، دید جاده و امکان نزدیک شدن خودروبر.
بهتر است تصویر محل توقف را فقط در صورتی ارسال کنید که گرفتن عکس کاملاً ایمن باشد. امکان اعزام و نوع تجهیزات مناسب باید با توجه به شرایط واقعی مسیر بررسی شود؛ بنابراین زمان رسیدن یا قابلیت دسترسی در کولاک را نمی‌توان از قبل تضمین کرد.
اگر موتور خودرو در سرمای شدید روشن نمی‌شود، مشکل ممکن است علاوه بر باتری ضعیف، به مدار استارت یا سایر بخش‌های فنی مربوط باشد. استارت نخوردن ماشین در سرما را باید از گیر کردن لاستیک‌ها در برف تفکیک کرد؛ زیرا راهکار این دو مشکل متفاوت است.
جمع‌بندی؛ آزاد کردن خودرو یا درخواست امداد؟
اگر ماشین در برف گیر کرد، ابتدا ایمنی سرنشینان و باز بودن اگزوز را بررسی کنید؛ سپس با برف‌روبی، افزایش اصطکاک و گاز آرام برای خروج خودرو اقدام کنید. در شیب خطرناک، سرمای شدید یا زمانی که تلاش‌های کوتاه نتیجه نمی‌دهند، ادامه فشار به خودرو را متوقف کنید.
بیرون آوردن ماشین از برف و یخ همیشه به معنای گاز دادن بیشتر نیست. گاهی بهترین تصمیم، درخواست کمک تخصصی و جلوگیری از آسیب مکانیکی یا حادثه جاده‌ای است.
درخواست امداد خودرو در مسیرهای برفی
برای درخواست کمک در فشم، لواسان و سایر مسیرهای قابل پوشش، موقعیت خود و وضعیت خودرو را اعلام کنید تا نوع خدمات موردنیاز و امکان اعزام بررسی شود.
سؤالات متداول
آیا کم کردن باد لاستیک به بیرون آمدن ماشین از برف کمک می‌کند؟
کاهش فشار باد گاهی در شرایط خاص خارج از جاده به افزایش سطح تماس لاستیک کمک می‌کند، اما برای خودروی سواری معمولی در جاده برفی توصیه عمومی و ایمنی نیست. فشار نامناسب می‌تواند کنترل خودرو را مختل کرده یا به تایر آسیب بزند. بهتر است فشار باد مطابق مقدار توصیه‌شده سازنده باشد.
اگر ماشین اتوماتیک در برف گیر کند، چه نکته‌ای را باید رعایت کنیم؟
در خودروهای اتوماتیک، تغییر مداوم میان دنده جلو و عقب بدون توقف کامل می‌تواند به گیربکس آسیب بزند. برای هر تغییر جهت ابتدا کاملاً توقف کنید و از گاز شدید یا تلاش طولانی خودداری کنید. حالت Snow یا تنظیمات کنترل کشش را فقط مطابق دفترچه همان خودرو به کار ببرید.
اگر در کولاک گیر کردیم و تلفن آنتن نداشت، چه کنیم؟
اگر خروج از خودرو خطرناک است، داخل خودرو در محل امن بمانید و برای دیده شدن از چراغ خطر یا علامت روشن استفاده کنید. تماس اضطراری را امتحان کنید؛ گاهی با وجود محدودیت شبکه اپراتور، تماس اضطراری امکان‌پذیر است. حفظ گرما، صرفه‌جویی در باتری تلفن و باز نگه داشتن اگزوز هنگام روشن بودن موتور اهمیت دارد. در صورت امکان، موقعیت خود را برای امدادگران قابل‌شناسایی نگه دارید.
آیا می‌توان خودرو را با طناب متصل به سپر از برف بیرون کشید؟
خیر؛ سپر معمولاً برای تحمل نیروی بازیابی خودرو طراحی نشده است و ممکن است جدا شود یا به بدنه آسیب وارد کند. بیرون‌کشیدن خودرو باید فقط با تجهیزات و نقاط اتصال تأییدشده سازنده و توسط فرد متخصص انجام شود. در مسیر خطرناک، از بکسل‌کشی شخصی خودداری کنید.